Język rosyjski - Czas teraźniejszy

Czasowniki w formie czasu teraźniejszego nazywają czynności, które mają miejsce w momencie opisu zdarzenia lub powtarzają się cyklicznie, na przykład:

Я читаю книгу. Ja czytam książkę.
Она отдыхает на море. Ona wypoczywa nad morzem.
Мы работаем на фабрике. My pracujemy w fabryce.
Вы разговариваете по телефону. Wy rozmawiacie przez telefon.


Odmiana czasowników regularnych

Formy czasu teraźniejszego tworzą tylko czasowniki niedokonane. Odmianę czasownika przez osoby i przez liczby nazywamy koniugacją. W języku rosyjskim rozróżnia się dwa typy koniugacji I i II.

Koniugacja I

Do I koniugacji należą czasowniki, które w odmianie w 2 osobie liczby pojedynczej mają końcówkę -ешь lub -ёшь, a w 3 osobie liczby mnogiej końcówkę -ут lub -ют.

Do I koniugacji należą m.in. czasowniki: нести (nieść), идти (iść), везти (wieźć), работать (pracować), читать (czytać), знать (wiedzieć), отдыхать (odpoczywać), разговаривать (rozmawiać), понимать (rozumieć), изучать (studiować), писать (pisać), плакать (płakać), искать (szukać), резать (kroić).

	Czasowniki niedokonane		Czasowniki dokonane
	писать (pisać)	нести (nieść)	написать (napisać)	принести (przynieść)
Я	пишу	несу	brak form czasu teraźniejszego
Ты	пишешь	несёшь
Он, oна, oно	пишет	несёт
Мы	пишем	несём
Вы	пишете	несёте
Они	пишут	несут

Do I koniugacji należą również czasowniki z cząstką -вa, -ова, -ева, która zanika w odmianie, na przykład: рисовать (rysować), вставать (wstawać), тренировать (trenować), требовать (wymagać), ночевать (nocować), познавать (poznawać).

рисовать (rysować)

Я	рисую
Ты	рисуешь
Он, oна, oно	рисует
Мы	рисуем
Вы	pисуете
Они	рисуют

Koniugacja II

Do II koniugacji należą czasowniki, które w odmianie w 2 osobie liczby pojedynczej mają końcówkę -ишь, a w 3 osobie liczby mnogiej końcówki -ат lub -ят. Do II koniugacji należą m.in. czasowniki: учить (uczyć), лечить (leczyć), кричать (krzyczeć), держать (trzymać), ходить (chodzić), видеть (widzieć), просить (prosić), говорить (mówić), платить (płacić), сидеть (siedzieć), стоять (stać).

	Czasowniki niedokonane		Czasowniki dokonane
	cтроить (budować)	просить (prosić)	построить (zbudować)	попросить (poprosić)
Я	строю	прошу	brak form czasu teraźniejszego
Ты	строишь	просишь
Он, oна, oно	строит	просит
Мы	строим	просим
Вы	строите	просите
Они	строят	просят

Uwaga! W odmianie czasowników następuje niekiedy wymiana spółgłosek, na przykład:

ж – з: вожу – возишь (wożę – wozisz)
ж – д: вижу – видишь (widzę – widzisz)
ш – с: прошу – просишь (proszę – prosisz)
к – ч: пеку – печёшь (piekę – pieczesz)
ч – т: отвечу – ответишь (odpowiem – odpowiesz)

oraz

бл – б: люблю – любишь (kocham – kochasz)
пл – п: куплю – купишь (kupię – kupisz)
вл – в: готовлю – готовишь (przygotowuję – przygotowujesz)