Język niemiecki - Czasownik
Czasowniki (Verben) w języku niemieckim odmieniają się przez osoby i liczby. Końcówki osobowe przedstawia tabela poniżej. Końcówki te służą do tworzenia form czasu teraźniejszego (Präsens) oraz przeszłego prostego (Präteritum). Formy innych czasów zbudujemy przy użyciu tych dwóch czasów.
*Uwaga! Końcowe -e nie jest końcówką osobową. Präteritum tworzymy, dodając przyrostek -te do tematu + końcówki osobowe.
Czasowniki niemieckie dzielą się na słabe (schwache Verben) i mocne (starke Verben). Czasowniki słabe mają regularną odmianę we wszystkich czasach, czasowniki mocne odmieniają się nieregularnie. Poniżej podajemy dwa przykłady odmiany czasownika przez liczby i osoby w czasie teraźniejszym (Präsens):
Podstawowa różnica pomiędzy czasownikami słabymi a mocnymi dotyczy tworzenia form czasu teraźniejszego (Präsens), przeszłego prostego (Präteritum) oraz formy imiesłowu przeszłego (Partizip Perfekt). W przypadku czasowników słabych w czasie teraźniejszym do tematu bezokolicznika (Infinitiv), który uzyskujemy po odcięciu końcówki -en, dodajemy jedynie odpowiednie końcówki osobowe. Natomiast w formach czasowników mocnych często zmianie ulega samogłoska rdzeniowa w 2. i 3. osobie liczby pojedynczej; dodawane końcówki osobowe są jednak te same. W czasie przeszłym Präteritum oraz przy tworzeniu formy imiesłowu przeszłego do tematu czasowników słabych dodajemy końcówkę -t(e) (+ odpowiednie końcówki osobowe w Präteritum). Z kolei w czasownikach mocnych w czasie przeszłym prostym i formie imiesłowu przeszłego (w jednej z tych form lub obydwu) modyfikacji podlega samogłoska rdzeniowa, przy czym w Präteritum dodajemy odpowiednie końcówki osobowe, a imiesłów zachowuje końcówkę -en. Zarówno jednak do czasowników słabych, jak i mocnych przy tworzeniu imiesłowu przeszłego dodajemy ten sam przedrostek ge-. Wyjątek stanowią czasowniki nierozdzielnie złożone oraz czasowniki obcego pochodzenia zakończone na -ieren lub -eien, np. empfinden (odczuwać) - empfunden (Partizip Perfekt), studieren (studiować) - studiert (Partizip Perfekt).
Zobacz także Czasowniki złożone.
| Czas teraźniejszy Präsens |
Czas przeszły prosty Präteritum | |||
| Liczba pojedyncza |
Końcówki | Przykłady | Końcówki | Przykłady |
| 1. osoba | -e | ich frage (pytam) |
- | ich fragte* (pytałem, -łaś) |
| 2. osoba | -(e)st | du fragst (pytasz) du atmest (oddychasz) |
-st | du fragtest (pytałeś, -łaś) |
| 3. osoba | -(e)t | er fragt (pyta) er atmet (oddycha) |
- | er fragte (pytał, -ła) |
| Liczba mnoga |
Końcówki | Przykłady | Końcówki | Przykłady |
| 1. osoba | -en | wir fragen (pytamy) |
-n | wir fragten (pytaliśmy, -łyśmy) |
| 2. osoba | -(e)t | ihr fragt (pytacie) ihr atmet (oddychacie) |
-t | ihr fragtet (pytaliście, -łyście) |
| 3. osoba | -en | sie fragen (pytają) |
-n | sie fragten (pytali, -ły) |
Czasowniki niemieckie dzielą się na słabe (schwache Verben) i mocne (starke Verben). Czasowniki słabe mają regularną odmianę we wszystkich czasach, czasowniki mocne odmieniają się nieregularnie. Poniżej podajemy dwa przykłady odmiany czasownika przez liczby i osoby w czasie teraźniejszym (Präsens):
| Czasowniki słabe schwache Verben |
Czasowniki mocne starke Verben | |
| machen (robić) | geben (dawać) | |
| ja | ich mache | ich gebe |
| ty | du machst | du gibst |
| on | er macht | er gibt |
| ona | sie macht | sie gibt |
| ono | es macht | es gibt |
| my | wir machen | wir geben |
| wy | ihr macht | ihr gebt |
| oni / one | sie machen | sie geben |
| pan / pani / państwo |
Sie machen | Sie geben |
Podstawowa różnica pomiędzy czasownikami słabymi a mocnymi dotyczy tworzenia form czasu teraźniejszego (Präsens), przeszłego prostego (Präteritum) oraz formy imiesłowu przeszłego (Partizip Perfekt). W przypadku czasowników słabych w czasie teraźniejszym do tematu bezokolicznika (Infinitiv), który uzyskujemy po odcięciu końcówki -en, dodajemy jedynie odpowiednie końcówki osobowe. Natomiast w formach czasowników mocnych często zmianie ulega samogłoska rdzeniowa w 2. i 3. osobie liczby pojedynczej; dodawane końcówki osobowe są jednak te same. W czasie przeszłym Präteritum oraz przy tworzeniu formy imiesłowu przeszłego do tematu czasowników słabych dodajemy końcówkę -t(e) (+ odpowiednie końcówki osobowe w Präteritum). Z kolei w czasownikach mocnych w czasie przeszłym prostym i formie imiesłowu przeszłego (w jednej z tych form lub obydwu) modyfikacji podlega samogłoska rdzeniowa, przy czym w Präteritum dodajemy odpowiednie końcówki osobowe, a imiesłów zachowuje końcówkę -en. Zarówno jednak do czasowników słabych, jak i mocnych przy tworzeniu imiesłowu przeszłego dodajemy ten sam przedrostek ge-. Wyjątek stanowią czasowniki nierozdzielnie złożone oraz czasowniki obcego pochodzenia zakończone na -ieren lub -eien, np. empfinden (odczuwać) - empfunden (Partizip Perfekt), studieren (studiować) - studiert (Partizip Perfekt).
| Infinitiv | Präsens | Präteritum | Partizip Perfekt | |
| Czasowniki słabe schwache Verben |
fragen (pytać się) | du fragst | du fragtest | gefragt |
| Czasowniki mocne
starke Verben |
helfen (pomagać) | du hilfst | du halfst | geholfen |
Zobacz także Czasowniki złożone.
- Dodaj do:
REKLAMA
|
Niemiecki w ćwiczeniach
Aktywna i skuteczna nauka języka dla znających podstawy i średnio zaawansowanych. Ponad 200 ćwiczeń systematyzujących wiedzę więcej >> Polecamy również: Niemiecki Gramatyka |


Artykuł - Angielski - A Phenomenon Named Adam Małysz





















