Język francuski - Przymiotnik

Rodzaj żeński przymiotników

Rodzaj żeński przymiotników tworzymy przez:

- dodanie końcówki -e do formy męskiej przymiotnika:

intéressant – intéressante (interesujący – interesująca)
joli – jolie (ładny – ładna)
grand – grande (duży – duża)
poli – polie (grzeczny – grzeczna)

- przymiotniki zakończone w rodzaju męskim na -er lub -ier tworzą rodzaj żeński za pomocą końcówki -ère oraz -ière:

étranger – étrangère (obcy, cudzoziemski – obca, cudzoziemska)
dernier – dernière (ostatni – ostatnia)

- przymiotniki zakończone w rodzaju męskim na -eux, tworzą rodzaj żeński za pomocą końcówki -euse:

paresseux – paresseuse (leniwy – leniwa)
heureux – heureuse (szczęśliwy – szczęśliwa)

- przymiotniki zakończone na -teur, tworzą rodzaj żeński przy pomocy końcówki -trice:

novateur – novatrice (nowatorski – nowatorska)

- przymiotniki zakończone na -f, tworzą rodzaj żeński przy pomocy końcówki -ve:

neuf – neuve (nowy – nowa)
attentif – attentive (uważny – uważna)

- przymiotniki zakończone na -n, -s, -t, -l, podwajają spółgłoskę oraz zyskują końcówkę -e:

européen – européenne (europejski – europejska)
muet – muette (niemy – niema)
mutuel – mutuelle (wzajemny – wzajemna)

- wyjątkiem od tej reguły jest kilka przymiotników, które, mimo że kończą się na -et, w rodzaju żeńskim przyjmują końcówkę -ète:

complet – complète (kompletny – kompletna)
concret – concrète (konkretny – konkretna)
discret – discrète (dyskretny – dyskretna)
secret – secrète (sekretny – sekretna)

- przymiotniki zakończone w rodzaju męskim na -e, nie zmieniają formy w rodzaju żeńskim:

facile – facile (łatwy – łatwa)
difficile – difficile (trudny – trudna)

Najważniejsze przymiotniki posiadające nieregularny rodzaj żeński to:

beau – belle (piękny – piękna)
blanc – blanche (biały – biała)
doux – douce (miękki – miękka)
faux – fausse (fałszywy – fałszywa)
fou – folle (szalony – szalona)
frais – fraîche (świeży – świeża)
franc – franche (szczery – szczera)
long – longue (długi – długa)
nouveau – nouvelle (nowy – nowa)
vieux – vieille (stary – stara)

Uwaga! Przymiotniki: beau (piękny), nouveau (nowy), vieux (stary), fou (szalony), mou (miękki) mają trzy formy. Jeśli występują one z rzeczownikami rodzaju męskiego rozpoczynającymi się od samogłoski, przybierają następującą formę:

un bel enfant, a nie: beau (piękne dziecko)
un nouvel appartement, a nie: nouveau (nowe mieszkanie)
un vieil ami, a nie: vieux (stary przyjaciel)
un fol amour, a nie: fou (szalona miłość)
un mol oreiller, a nie: mou (miękka poduszka)

Liczba mnoga przymiotników

Liczbę mnogą przymiotników tworzymy:

- przez dodanie końcówki –s:

élégant – élégants (elegancki – eleganccy)
fatigué – fatigués (zmęczony – zmęczeni)
jolie – jolies (ładna – ładne)
grande – grandes (duża – duże)

- do przymiotników zakończonych na -eau dodajemy –x:

beau – beaux (piękny – piękni)

- końcówka -al, zmienia się na -aux:

tropical – tropicaux (tropikalny – tropikalni)
conjugal – conjugaux (małżeński – małżeńskie)

- wyjątkiem od tej zasady jest kilka przymiotników, które mimo końcówki -al tworzą liczbę mnogą regularnie, przez dodanie końcówki -s:

naval – navals (morski – morscy)
fatal – fatals (śmiertelny, zgubny – śmiertelni, zgubni)
banal – banals (banalny – banalni)

- przymiotniki zakończone na -x, -s, -z nie zmieniają formy w liczbie mnogiej:

jaloux – jaloux (zazdrosny – zazdrośni)
français – français (francuski – francuscy)

•  Stopniowanie przymiotnika