logo słówka

#1 2010-12-22 11:33:27

MrKurtz
Nowy użytkownik
Zarejestrowany: 2010-11-19
Posty: 9

Chorwacki a serbski

Słyszałem, że w czasach Jugosławii serbski i chorwacki stanowiły jeden język - serbsko-chorwacki. Teraz są dwa języki, które się od siebie różnią, są dwa różne alfabety itd. Ale czy te różnice są na tyle znaczne, żeby dzielić jeden niegdyś język na dwa języki? Czy nie można uznać serbskiego i chorwackiego za dwa dialekty jednego języka (serbsko-chorwackiego)?

Ostatnio edytowany przez MrKurtz (2010-12-22 11:34:15)

Offline

 

#2 2010-12-22 12:51:00

konto usuniete
Nowy użytkownik
Zarejestrowany: 2010-09-06
Posty: 0

Re: Chorwacki a serbski

Słyszałem, że różnice pomiędzy tymi językami są niewielkie. Jednak nigdy się ich nie uczyłem, więc nie jestem tego pewien.
Mam nadzieję, że udało mi się pomóc.
Serdecznie pozdrawiam,
Michał smile

Offline

 

#3 2010-12-22 12:52:00

konto usuniete
Nowy użytkownik
Zarejestrowany: 2010-09-06
Posty: 0

Re: Chorwacki a serbski

,, Języki te są tak do siebie podobne, że rozmówcy nie mają problemów ze wzajemnym zrozumieniem. ''
http://pl.wikipedia.org/wiki/J%C4%99zyk_serbski

Offline

 

#4 2010-12-22 13:20:25

kaszka_manna
Redaktor
Zarejestrowany: 2009-11-09
Posty: 143

Re: Chorwacki a serbski

Według podziału języków, kiedy jeszcze się uczyłam, to nadal istnieje język serbsko-chorwacki, a podział na dwa języki tego jednego jest uwarunkowany powstaniem dwóch państw, które chcą się rozdzielić (to było zdaje się na zajęciach dotyczących wpływu polityki i geografii na lingwistykę smile), podobno rzecz ma się mniej więcej tak samo ze słowackim, ale wydaje mi się, że tam różnic jest więcej (przynajmniej, jak patrzę na etykiety kosmetyków smile)
W chorwackim i serbskim jest też inne pismo, więc może stąd też ten podział... Musiałabym to jeszcze dokładnie sprawdzić w podręczniku smile

Offline

 

#5 2010-12-22 15:50:45

hauteville
Pisarz
Zarejestrowany: 2010-08-15
Posty: 315

Re: Chorwacki a serbski

Pisałem kiedyś o tym na mojej stronie: http://swiatjezykow.blogspot.com/2010/0 … -byej.html

W skrócie:
1. Obydwa języki (podobnie zresztą jak bośniacki i czarnogórski) są odmianami dialektu sztokawskiego. Jako ciekawostkę można podać, że istnieją jeszcze dwa osobne dialekty, które nigdy nie wykształciły standardów literackich - dialekt kajkawski (używany w okolicach Zagrzebia, bliski językowi słoweńskiemu) i dialekt czakawski (północna Dalmacja). Chorwacki przejął trochę słownictwa z kajkawszczyzny i czakawszczyzny. Do niedawna był to jeden "język serbsko-chorwacki bądź chorwacko-serbski" (bo taka była jego oficjalna nazwa), który dopuszczał 2 alfabety i 2 rodzaje pisowni - ekawicę i jekawicę. Różnica między tymi dwoma ostatnimi polega innej wymowie prasłowiańskiej samogłoski "ĕ" - w ekawicy jest to "e", a w jekawicy "je". Przykładowo: "mleko" - "mljeko".

2. Chorwacki jest oparty na jekawicy. Serbski natomiast teoretycznie na ekawicy, która zdecydowanie dominuje w samej Serbii. Serbowie w Bośni natomiast używają jekawicy.

3. Zapożyczenia językowe: w serbskim jest znacznie więcej słów z języka greckiego, tureckiego. W chorwackim natomiast znajdujemy słowa włoskie (szczególnie w Dalmacji). Chorwaci lubowali się też na początku lat 90. w "udziwnianie" swojego języka poprzez dodawanie do niego mnóstwa słów czysto słowiańskich tylko po to, by odróżnić swój język od serbskiego, dlatego np. nazwy miesięcy po serbsku pochodzą z łaciny (januar, februar itp.), po chorwacku natomiast brzmią bardziej swojsko (siječanj, veljača, ožujak, svibanj, travanj, svibanj, lipanj, srpanj, kolovoz, rujan, listopad, studeni, prosinac).

4. Chorwacki jest pisany tylko alfabetem łacińskim, a serbski może być zarówno łacińskim jak i cyrylicą. Generalnie w Serbii reguła jest taka - im dalej na północ tym więcej widzisz szyldów łacińskich, im dalej na południe tym więcej cyrylicy.

5. Różnice w konstrukcjach zdaniowych. Proste zdanie w stylu: "Idę spać" -> chorwacki: "Idem spavati" (konstrukcja bezokolicznikowa identyczna z polską) -> serbski "Idem da spavam" (konstrukcja z "da" + odmienionym czasownikiem).

6. W serbskim zachowały się resztki prawsłowiańskiego systemu czasów - mamy więc imperfect, perfect, aoryst, plusquamperfect, futur I, futur II i standardowy czas teraźniejszy. Imperfekt i aoryst są już jednak obecnie na wymarciu - w chorwackim nie ma ich wcale.

WNIOSKI:
Uczę się serbskiego i szczerze mówiąc nie przeszkadza mi to zbytnio czytać chorwackich gazet i książek. Bez problemu jednak potrafię zauważyć, który tekst jakim językiem jest napisany (nawet gdy oba są pisane alfabetem łacińskim).  Gdyby były jeszcze jakieś pytania to z chęcią odpowiem.

Offline

 

#6 2010-12-28 13:41:49

joseo
Użytkownik
Zarejestrowany: 2010-11-19
Posty: 22

Re: Chorwacki a serbski

Wow, dzięki za wyjaśnienie. Czyli wpływ polityki na lingwistykę jest niebagatelny...

Offline

 

#7 2011-06-11 23:26:16

GoscCroatia
Użytkownik
Zarejestrowany: 2011-06-11
Posty: 10

Re: Chorwacki a serbski

Wystarczajaco sie rozna jezyki...Serbowie nam tyle nie nawisci zrobily wiec nigdy wiecej z nimi zadnej wspolnoty!!! Niech zyja sobie w Serbi bo tutaj juz nie beda na szczescie..Chcieli wielka Serbie mieć a teraz co maja?

Ostatnio edytowany przez GoscCroatia (2011-06-11 23:33:39)

Offline

 

#8 2011-06-21 18:00:33

gredarek
Nowy użytkownik
Zarejestrowany: 2011-06-21
Posty: 1

Re: Chorwacki a serbski

Z tego co wiem, to wiele rzeczy jest identycznych, a różnice są podkreślane obecnie. Świetnym przykładem są nazwy miesięcy. Dawniej w całej byłej Jugosławii obowiązywały te, które pochodzą od nazw rzymskich. Obecnie Chorwaci wprowadzili nazwy słowiańskie, bliższe naszemu słowiańskiemu uchu. Serbowie pozostawili swoje. Zatem tu już widać różnicę. Artykuły spożywcze też się różnie nazywają:
chleb - kruh - хлеб (hleb, hljeb)
masło - maslac - путер (puter)
pomidor - rajčica - парадајз (paradajz)
pociąg - vlak - воз (voz).
Ciekawostką jest, że piosenkarka chorwacka Tereza Kesovija ma w repertuarze piosenkę pod tytułem: San Julske noći (Сан Jулске ноћи), co można przetłumaczyć jako "Sen (marzenie) lipcowej nocy". Tereza już drugiej zwrotki w Chorwacji nie śpiewa, powtarza pierwszą, gdyż w drugiej jest serbska nazwa lipca (jul)
"Bila je noć u julu, u punom sjaju svom...". Podczas styczniowych koncertów w Serbii (po 25-u latach nieobecności w tym kraju) zaśpiewała tę drugą zwrotkę:-) W Chorwacji musiałaby śpiewać: Bila je noć u srpnju, u punom sjaju svom..."
Jest sprawą oczywistą, że i jedni i drudzy zrozumieją, kiedy użyjemy określenia z kraju sąsiedniego. Dopóki w grę nie wchodzą sprawy takie, jak nacjonalizm, to wszystko jest OK. Wtedy każdy wie o co chodzi i porozumieć się można. Krzywo patrzeć będą tylko Ci, którzy tak koniecznie muszą podkreślać odrębność i wręcz "walczą" o swoje.
Dalmacja, jak pisał wcześniej hauteville, ma swój dialekt, np.:
Piosenka ----> pjesma -----> pisma
śpiewa ------> pjeva --------> piva
cały ----------> cijeli --------> cili
świat ---------> svijet -------> svit
Przykład piosenki w dalmatyńskim dialekcie:

Večeras je naša fešta

"Svako misto svoju feštu ima,
Svako misto ima svoj dan
A fešta draga je svima
Jer tu se piva po cili dan
A mi volimo feštu
I ribu kod staroga Duje
Večeras je naša fešta
Nek se daleko cuje

Večeras je naša fešta
Večeras se vino pije
Nek se igra, nek se piva
Jer ko ne piva Dalmatinac nije."
Piosenka jest na You Tube, śpiewa ją Tomislav Ivčić - Večeras je naša fešta

Pozdrawiam

Ostatnio edytowany przez gredarek (2011-06-21 18:02:54)

Offline

 

#9 2011-08-15 05:15:41

Poljski_Cetnik
Nowy użytkownik
Zarejestrowany: 2011-08-15
Posty: 2

Re: Chorwacki a serbski

GoscCroatia napisał:

Wystarczajaco sie rozna jezyki...Serbowie nam tyle nie nawisci zrobily wiec nigdy wiecej z nimi zadnej wspolnoty!!! Niech zyja sobie w Serbi bo tutaj juz nie beda na szczescie..Chcieli wielka Serbie mieć a teraz co maja?

Zaboravio si NDH, Jasenovac, Oluju i sve ostalno? Ovih stvar je toliko da mozem da racunam ih do sutra. Bolje cuti ustasko jedan!

Bardzo dobra wypowiedz hauteville'a. Od strony lingwistycznej zawierajaca praktycznie wszystko. Jednak w gre wkracze tu juz polityka. Rozbicie jezyka serbo-chorwackiego na serbski, chorwacki, bosniacki i czarnogorski dokonalo sie z prostego powodu, gdyz zaden narod nie moze istniec bez jezyka. Zwlaszcza gdy ten narod uzywa jezyka kraju od ktorego chce sie wyodrebnic. Reasumujac, poza Slowenia, Macedonia i niestety wiekszoscia Kosmetu w reszcie bylej Jugoslawii mowi sie po prostu w tym samym jezyku. Kwestia jest tylko taka ze inaczej sie go w roznych miejscach nazywa smile

Offline

 

#10 2011-08-18 00:54:01

GoscCroatia
Użytkownik
Zarejestrowany: 2011-06-11
Posty: 10

Re: Chorwacki a serbski

Ante Gotovina i ostali generali su naši HEROJI koji su samo branili svoj narod!!! Nikako zločinaci...eto samo toliko!!! Živjela Hrvatska!!! A ti četnik nemoj zajebavati i bolje ti je ne seri!!!

Offline

 

#11 2011-08-20 17:11:54

Poljski_Cetnik
Nowy użytkownik
Zarejestrowany: 2011-08-15
Posty: 2

Re: Chorwacki a serbski

Heroji, toji koji su izbacili iz kuci 300 hiljada ljude? To vi ste radili najvece etnicke cistenje. Vi i vase "hrvatske cvjece" Mozna reci da u 1995 srbi sami izbegli ali oni pamtili sta se desilo u 1941-1945 godinama i znali sta mogli ocekivati. Slazim se da Hrvatska ima pravo za nezavisimost (toga prava ne dajem BIH) ali isto pravo su imali ljude u srpskiej krajini i slavoni. Sve je mogao biti drugace ako bih hrvati priznali ove srpske zemlje na teritorje hrvatskoj. Tad BiH mogla biti rozdelena medju Srbiju i Hrvatsku i nije bilo bih rata uopste.

Offline

 

#12 2011-09-28 15:05:27

GoscCroatia
Użytkownik
Zarejestrowany: 2011-06-11
Posty: 10

Re: Chorwacki a serbski

Da , Heroji nego kako? Ne treba nam tuđe kao Srbima ..osvajanje..ratovanje.. mi smo se samo branili u svojoj zemlji..samo htjeli smo svoje. Htjeli su rat i dobili su svoje. Prava istina.. i ne vračajte se u Hrvatsku bolje vam je! Za takve nema mjesta ovdje..koji šire mržnju..

Offline

 

#13 2011-10-13 11:12:21

bodszop
Nowy użytkownik
Zarejestrowany: 2011-10-13
Posty: 1

Re: Chorwacki a serbski

Sprawa z chorwackim, serbskim i pozostałymi jest bardziej skomplikowana niż to pokazano we wcześniejszych postach. hauteville i pozostałe osoby mają dużo racji ale chyba nie do końca. Polecam artykuł "Chorwacki język literacki wobec dialektów w Chorwacji ze szczególnym uwzględnieniem dialektu kajkawskiego". Linka jest tu: http://www.kns.us.edu.pl/artykuly/jezyk … o/001.html
Podsumowując ten artykuł i inne źródła: mamy tu od czasów dawnych tzw. continuum dialektalne - spektrum dość podobnych, choć nie tożsamych dialektów - jeden przechodzący w drugi. To zostało częściowo zaburzone przez wojny i migracje. Podobieństwa i różnice między chorwackim i serbskim wynikają z przynależności do tej wspólnoty, ale też wynikają z planowej (i czasem wymuszanej - polityka) akcji ujednolicania tych wersji językowych, a ostatnio też akcji przyśpieszonego "odróżniania". Tzw. Serbsko-chorwacki nie powstał jako naturalny produkt rozwoju języka (jak polski literacki), a jako wynik planowych działań zwolenników jednego języka literackiego dla całości słowiańszczyzny południowej. Oraz polityków smile. Wcześniej było kilka języków literackich (dość podobnych). Czakawski i kajkawski też były (i może trochę są (?)) językami literackimi. Może bardziej w dawniejszych czasach, ale jednak. W ogóle chorwacki ma starszą tradycję literacką niż polski.
Przywracanie dziś form chorwackich (czy serbskich w Serbii) czasem wynika z tego, że serbskie, chorwackie i inne formy były planowo narzucane w imię stworzenia jednej wersji językowej. Więc też jest to powrót do swojej tradycji i codziennego używania języka. Oczywiście polityka i nacjonalizmy też odgrywają tu silną rolę.
Serbskie i chorwackie odmiany mają wiele różnych słów związanych z życiem codziennym. I to nie małe. Co ciekawe Serbowie mieszkający wcześniej w Chorwacji a którzy uciekli do Serbii czuli się często obco ponieważ używali na co dzień innych zwykłych słów.
Warte podkreślenie jest to, że nie ma jednoznacznej definicji co jest językiem a co dialektem. Jak dotąd językoznawcy nie byli w stanie tego wypracować. A dochodzi jeszcze kwestia polityki.
Np. Niemcy czy Chińczycy mówią o jednym języku niemieckim czy chińskim, chociaż z punktu widzenia językoznawczego należy mówić o grupach pokrewnych języków (ale czasem wzajemnie niezrozumiałych!). Na niemieckim obszarze językowym można wyróżnić 5 do 7 osobnych języków germańskich (znacznie bardziej różnych od siebie niż serbski i chorwacki), spojonych jedną główną wersją literacką tzw. Hochdeutschem. Ale Niemcy nie mają z tym problemu.
Myślę, że trzeba dać prawo Chorwatom do swojego języka, zwłaszcza, że mają stare tradycje literackie we wszystkich swoich 3 głównych dialektach.
I serdecznie wszystkich pozdrawiam smile

Offline

 

#14 2012-07-03 15:55:54

Karolina87
Nowy użytkownik
Zarejestrowany: 2012-07-03
Posty: 6

Re: Chorwacki a serbski

To jest temat rzeka... długo by można o tym smile

Offline

 

Stopka forum

Forum PunBB, modyfikacja Nexus Media


Copyright 2017 © slowka.pl Serwis należy do wydawnictwa Edgard jezykiobce.pl logo
Webdesign: TonikStudio.pl